ادبیات،شعر،عرفان ،زبان فارسی

ادبیات وزبان فارسی وگویشهای ایرانی باید زنده بمانند ،چون بالندگی هرکشوری به زبان آن کشور وابستگی دارد. حفظ زبان حفظ هویت ملی است.

ادبیات،شعر،عرفان ،زبان فارسی

ادبیات وزبان فارسی وگویشهای ایرانی باید زنده بمانند ،چون بالندگی هرکشوری به زبان آن کشور وابستگی دارد. حفظ زبان حفظ هویت ملی است.

صاحب این وبلاگ دکتراحمدرضانظری چروده عضوهیات علمی دانشگاه آزاد بادرجه استادیاری دررشته زبان وادبیات فارسی هستم.

آخرین نظرات
نویسندگان
۱۵
آبان

حافظ

 
حافظ
 

خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به "حافظ"، غزلسرای بزرگ و از خداوندان شعر و ادب پارسی است. وی حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فراگرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. "گوته" دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحبنظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.

در این مجموعه آثار حافظ شامل غزلیات، قصائد، قطعات، مثنویات و رباعیات به شرح زیر گردآوری شده است:

غزلیات

مثنوی (الا ای آهوی وحشی ...)

ساقی نامه (مثنوی)

قطعات

رباعیات

قصاید

فهرست برخی اشعار دیگر منتسب به حافظ -که در تصحیح قزوینی/غنی نیامده‌اند- در این صفحه جمع‌آوری شده است:

اشعار منتسب

دیگر صفحات مربوط به حافظ در این پایگاه:

اوزان دیوان حافظ

استقبالهای حافظ از سعدی

استقبالهای حافظ از سلمان ساوجی

استقبالهای حافظ از خواجوی کرمانی

استقبالهای حافظ از اوحدی

استقبالهای ابن حسام از حافظ

  • احمدرضا نظری چروده
۱۱
آبان

بیوگرافی محمد اقبال لاهوری
مجموعه: زندگینامه شعرا و دانشمندان


محمد اقبال لاهوری,بیوگرافی محمد اقبال لاهوریبیوگرافی محمد اقبال لاهوری
محمد اقبال لاهوری در سال 1256 شمسی در یک خانواده متدین در شهر سیالکوت پاکستان به دنیا آمد
پدرش بازرگان بود و اجدادش همه از برهمنان کشمیر بودند که در قرن هفدهم به دین اسلام مشرف گشتند.
محمد تحصیلات خود را با قرآن در یکی از مساجد زادگاهش شروع کرد و بعد از اتمام دوره مکتب برای گذران دوره‌های ابتدائی و متوسطه به کالج رفت.

  • احمدرضا نظری چروده
۲۷
مهر

رضی‌الدین آرتیمانی

 
رضی‌الدین آرتیمانی
 

میرزا محمد رضی معروف به میررضی آرتیمانی از شاعران و عارفان مشهور زمان صفویه است که در نیمه دوم قرن دهم هجری قمری در روستای آرتیمان از توابع تویسرکان به دنیا آمد. در ایام جوانی به همدان عزیمت و در آنجا مشغول تحصیل شد و در سلک شاگردان میرمرشد بروجردی درآمد. میررضی به علت شایستگی وافری که داشت زود مورد توجه شاه عباس صفوی قرار گرفت و در جمع منشیان و میرزایان شاه در آمد و به همین دلیل بود که داماد خاندان بزرگ صفوی شد. او در سال ۱۰۳۷ هجری قمری دیده از جهان فرو بست. او را در محل خانقاهش در تویسرکان به خاک سپردند. از او حدود ۱۲۰۰بیت شعر به جا مانده که معروفترین آنها ساقی نامهٔ اوست.

آثار او در این مجموعه:

ساقی‌نامه

سوگندنامه

گوهر عشق

غزلیات

قصاید

رباعیات

ترجیع بند

مقطعات و غزلیات ناتمام

مفردات

 
  • احمدرضا نظری چروده
۲۷
مهر

گزیدهٔ اشعار رشحه

 
رشحه
 

بیگم دختر هاتف، متخلص به رَشحه (۱۱۹۸ قمری - ؟) شاعر ایرانی در دوران قاجار بود.

پدر بیگم (هاتف اصفهانی)، شوهرش (میرزا علی اکبر، متخلص به «نظیری»)، پسرش (میرزا احمد متخلص به «کشته») و برادرش (سید محمد متخلص به «سحاب») نیز همگی شاعر بودند.

مقام شعری بیگم از برادرش «سحاب» بلندتر بود. او از سادات بود و مدح بعضی از دختران و پسران فتحعلی شاه قاجار می‌گفت. محمودمیرزا در تذکره نقل مجلس می‌نویسد رشحه شاعری بسیار توانا بود و «با لاله خاتون و مهری هروی و مهستی گنجوی که مهتر و بهتر شعرای نسوان می‌باشند همسر و برابر است.»

دیوان شعر بیگم به گفته محمودمیرزا سه هزار بیت شعر داشت که از بهترین و بزرگترین دیوان‌های یک زن شاعر ایرانی بود ولی متاسفانه در دست نیست. در تذکره نقل مجلس صدبیت از شعرهای او و ضمیمه دیوان هاتف هفتاد و پنج بیت آمده است.

تاریخ دقیق مرگ وی مشخص نیست ولی تا سال ۱۲۳۱ ق رشحه هنوز زنده بود. (منبع : ویکیپدیای فارسی ذیل رشحه)

شعرهای کامل رشحه در این مجموعه اینها هستند:

غزل - ماهم اگر به قهر شد از لطف بازگشت ...

غزل - آمد هزار تیر تو بر جسم چاک چاک ...

غزل - جفا و جور تو عمری بدین امید کشیدم ...

غزل - چه شود اگر که بری ز دل همه دردهای نهانیم ...

رباعی - ای از لب تو به خون رخ لعل خضاب ...

فهرست شعرها به ترتیب آخر حرف قافیه گردآوری شده است. برای پیدا کردن یک شعر کافی است حرف آخر قافیهٔ آن را در نظر بگیرید تا بتوانید آن را پیدا کنید.

مثلاً برای پیدا کردن شعری که مصرع پریشان زلف او را بر بناگوش مصرع دوم یکی از بیتهای آن است باید شعرهایی را نگاه کنید که آخر حرف قافیهٔ آنها «ش» است.

دسترسی سریع به حروف

ا | ب | ت | د | ر | ش | ک | م | ه | ی

ا

از یک قصیده: همه شب پای فرو هشت به کاشانهٔ ما

مطلع یک غزل: کز گریه ز روی تو ببندد نظرم را

مطلع یک غزل: دعوی خون بیش ازین کی باشد از قاتل مرا

نا مشخص: هر کجا ذکر به نامش همه آفاق حیا

ب

رباعی: وز خجلت دندانت گهر غرق در آب

مطلع یک غزل: یا به افسون کرده پنهان در دل شب آفتاب

ت

مطلع یک غزل: شوم فدای تو، احوال چشم تو چون است

غزل: شکر خدا که آه سحر چاره ساز گشت

مطلع یک غزل: غم از آن دارم که محروم از سر کوی تو رفت

مطلع یک غزل: پیداست به رخ از آن علامت

د

مطلع یک غزل: غمزه‌ات جان می‌رباید عشوه‌ات دل می‌برد

از یک غزل: تیر دل دوزی به دل ز ابرو کمانی می‌رسد

از یک غزل: که بگشاید به روی خود دری چند

از یک غزل: غمش مباد که فارغ ز هر گزند شود

ر

از یک قصیده: کشد بر سر خویش خورشید معجر

از یک قصیده: ای ضیاء دولت شاهی ز رویت آشکار

ش

مطلع یک غزل: زند هر صبح چون شانه به زلف عنبرین تارش

مطلع یک غزل: که بر جانم نهد دردی بتر از درد رحمانش

مطلع یک غزل: پریشان زلف او را بر بناگوش

ک

غزل: یک تیر شد خطا و شدم باعث هلاک

م

از یک غزل: نه اینکه رفتی و رو بر مه دگر کردم

از یک قصیده: پشت پا بر تاج خاقان و افسر قیصر زدم

غزل: که بینم از تو وفایی گذشت عمر و ندیدم

از یک غزل: بی تو گلخن بنماید به نظر گلزارم

غزل: به کرشمه‌های نهانی و به تفقدات زبانیم

ه

نامشخص: گلستان سر کوی تو با زاغ و زغن مانده

ی

نامشخص: بیقراری داد با این دل قرار تازه‌ای

نامشخص: نه خرم از تو در صبحی نه دلشاد از تو در شامی

نامشخص: نگاه حسرتی داریم و آهی

  • احمدرضا نظری چروده
۲۱
مهر
جشن‌نامه سید محمد دبیرسیاقی- مجلهٔ بخارا، شمارهٔ ۱۱۷

سیدمحمّد دبیرسیاقی (زادهٔ ۴ اسفند ۱۲۹۸ خورشیدی[۲] در قزوین، درگذشتهٔ سحرگاه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ در قزوین)[۳] پژوهشگر، نویسنده، شاعر، مدرس ادبیات فارسی و مصحح متون کهن پارسی است. وی در مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی مشغول بکار بوده و مصحح بسیاری از متن‌های کهن فارسی است.[۴][۵][۶] دبیرسیاقی تاکنون نزدیک به ۸۰ متن ادبی و تاریخی را تصحیح و منتشر کرده‌است،[۷][۸][۹] که از میان آن‌ها می‌توان شاهنامه فردوسی، دیوان منوچهری، نزهةالقلوب، فرهنگ سُروری و سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه و تصحیح لغت فرس اسدی طوسی را نام برد.[۱۰] او میان سال‌های ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۴ در گردآوری لغت‌نامه با علی‌اکبر دهخدا همکاری داشت. از آن پس همکاری او با مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی تا ۱۳۵۹ - که کار این اثر به پایان رسید- پی گرفته شد.[۱۱] کار بزرگی که استاد دبیرسیاقی در دست داشت، نوشته لغت‌نامه فارسی است که تاکنون برخی از مجلدهای آن چاپ شده‌است.

  • احمدرضا نظری چروده
۱۵
مهر

احسان یارشاطر (زاده ۱۲ فروردین ۱۲۹۹ در همدان - درگذشته ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ در کالیفرنیا) بنیان‌گذار و سرویراستار دانشنامهٔ ایرانیکا، بنیان‌گذار مرکز مطالعات ایران‌شناسی، و استاد بازنشستهٔ مطالعات ایرانی در دانشگاه کلمبیا نیویورک بود.

او نخستین ایرانی است که پس از جنگ جهانی دوم در ایالات متحده آمریکا به مرتبهٔ استادی رسید.[۳] از آغاز دهه ۱۹۷۰ (میلادی) نزدیک به ۴۰ویراستار و ۳۰۰ نویسنده از سراسر آمریکا، اروپا و آسیا با یارشاطر همکاری داشته‌اند. یارشاطر ویراستاریِ سه مجلد از تاریخ ایران کمبریج را هم بر عهده داشته و نویسندهٔ شانزده جلد کتاب تاریخ ادبیات ایران است.[۴]

احسان یارشاطر دانش‌آموختهٔ دورهٔ دکترا رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران و نیز دانش‌آموختهٔ دورهٔ دکترا زبان‌شناسی ایرانی دردانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن بود. او از شاگردان ایرانیِ والتر هنینگ و مری بویس به‌شمار می‌آید. یارشاطر در سال ۲۰۱۵جایزه بیتا را دریافت کرد.

  • احمدرضا نظری چروده
۱۵
مهر
چکیده، خلاصه ای از رساله دکتری است که در چند پاراگراف دقیق توضیح داده شده است. چکیده باید در پاراگراف های کوتاه نوشته شود و باید بتواند تمام توضیحاتی درباره اهداف تحقیق، روش های تحقیق و نتایج مورد انتظار یا پیش بینی ها را ارائه دهد. هر چکیده بسته به موضوع مورد مطالعه متفاوت می باشد. گروه تحقیقاتی طلوع، آموزش نگارش چکیده را بسته به دستورالعمل های دانشجویان و همچنین محدوده مطالعاتی را که باید در برگیرد، را ارائه می نماید. چکیده بسیار مهم می باشد زیرا به معرفی مقاله کمک می کند.
پژوهشگران و اساتید ما درک می کنند که هدف چکیده، ارائه ای خلاصه ای از تمام اهداف تحقیق و نه کلیات پژوهش است. با استفاده از این دانش، ما نحوه نگارش خلاصه ای بسیار خلاقانه، با اهداف مشخص و نتایج پیش بینی شدۀ تحقیق را آموزش می دهیم. این کار، چکیده را از کلیات پژوهش متمایز می سازد.
در حین آموزش نگارش یک چکیده، مشاوران حرفه ای گروه تحقیقاتی طلوع تلاش های زیادی می کنند تا اطمینان حاصل نمایند که چکیده ای ارائه شود که نتایج پژوهش را نشان دهد. لذا اکثر دانشجویان به این نکات توجه نمی نمایند و چکیده های آنها بسیار شبیه به کلیات پژوهش می باشد. در گروه تحقیقاتی طلوع دقت بسیاری می شود تا چکیده رسالۀ دکترای شما، انواع پژوهش هایی که انجام می دهید را در بر گیرد. ما همچنین تاکید می کنیم تا نتایج را در پایان چکیده قرار دهید. ما همچنین اطمینان حاصل می کنیم که بررسی متون، روش ها، یافته ها و نتیجه گیری در چکیده آورده شوند. پس آموزش نگارش چکیده رساله دکتری خود را به ما بسپارید.

  • احمدرضا نظری چروده
۱۵
مهر

چکیده پایان نامه عمدتاً متن بسیار مشابهی از کل پایان نامه است، اما در یک قالب کوتاه تر. چکیده کل پایان نامه را فشرده می کند و آن را در به صورت نکات برجسته ارائه می دهد، اما تمامی اطلاعات را به نمایش نمی گذارد.
نوشتن چکیده پایان نامه یک چالش بسیار مهم برای اغلب دانشجویان است، زیرا
چکیده باید در برگیرنده هدف، روش تحقیق و نتایج باشد. در حالی که کار نوشتن چکیده پایان نامه را انجام می دهید، مراقب باشید تا تمام اطلاعات در مورد پایان نامه در این بخش ارائه داده نشود. مشاوران به شما نحوه نگارش چکیده به صورت پاراگراف های کوتاه، اما هماهنگ و متراکم را آموزش می دهندکه آنها را بعداً در پایان نامه توضیح خواهید داد.
چکیده شاکله کل پایان نامه را در بر دارد که شامل کلیات پژوهش، بدنه اصلی و یافته ها است.
مشاوران ما به شما کمک می کنند تا خواننده را از طریق چکیده، درباره پایان نامه آگاه سازید. ما دربارۀ “چراها” و برخورد با آن آموزش می دهیم؟ چکیده به خواننده کمک می کند تا سوال درباره “چگونگی ها” را بهتر درک کنند و روش هایی که شما در پژوهش پایان نامه مورد استفاده قرار داده اید را توضیح می دهد.
چکیده پایان نامه نیز نتایج و یافته هایی که شما ارائه داده اید را نشان می دهد که به نوبه خود اثبات فرضیه فرموله شده است. در نهایت، مشاوران گروه تحقیقاتی طلوع پیشنهاداتی را ارائه می دهند که به دنبال بهبود یا ارائه پیشنهاداتی برای چگونگی بهبود وضعیت پایان نامه شما می باشد. در هنگام نوشتن پیشنهادات، ما همیشه اطمینان حاصل می کنیم تا روش باز پایانی اعمال شود که در آن، این مسائل به عنوان پیشنهاد اما نه به عنوان راه حل نهایی نوشته شوند.


  • احمدرضا نظری چروده
۰۳
تیر


نخستین بار جوزف کمبل بود که در دهه ی 1940 به اصول و مبانی اسطوره ای و کهن الگویی جاری در تمام داستان ها، حماسه ها و افسانه ها اشاره کرد. کتاب قهرمان هزارچهره ی او در واقع شناسایی این الگوهاست. کمبل زبانی معیار را خلق کرد که ساختار کهن الگویی پنهان این سنت های روایی را آشکار می کند، و در عین حال برای پیوند زدن این ساختارها و سنت های مختلف بسیار کارآمد است؛ الگویی که قادر است ژرف ساخت اسطوره ای مشترک میان حماسه های ایرانی، افسانه های اسکاندیناوی، اپرای آلمانی، تراژدی های یونانی و حتی علمی _ تخیلی های آمریکایی را شناسایی کند.

  • احمدرضا نظری چروده
۰۷
خرداد

یک بار دیگر بیاییم به کارنامه استاد ملک مطیعی نگاه کنیم ،اما بادقت هرچه بیشترواینکه آیا ناصر خان ملک مطیعی به جهت اینکه درفیلم قیصر نقش پرنقش داشته که به شهرت امروزی اش رسیده یا نه به دلیل نقش های مردمی وانسانی هست که او درفیلم های مثل پاشنه طلا ،طوقی، علی بیغم
،خاطرخواه،کلک نزن خوشکله،سینه چاک،غلام ژاندارم،بابا شمل وبیش ازصد فیلم درکارنامه این استاد بی بدیل هنرپیشه گی سینما وجود دارد ،اما چرا فرمون راپرنقش میکنند.مگر ناصرخان ملک مطیعی درفرمون چه نقشی بازی کرد ،که باهیاهو دربوق وکرنا میدمند که فرمون سینمای ایران درگذشت.جای بسی تاسف است ،نقشی که اوقهرمان هم نیست و شاید درجه دهم نقش یک هنرپیشه هم محسوب نمیشه .اما هی میگن فرمون آقاچه فرمونی؟اوکه قهرمان اکثرفیلم هایی که بازی کرده را برجسته نمیکنید،اما درنقش فرمون چه هست که مثلا درپاشنه طلا وطوقی وخاطرخواه و...نیست .اتفاقا مردم بیشتر با این نقشها بااوارتباط برقرارمیکنند ،چون که مخاطب فیلم ملک مطیعی روشنفکرا نبودند ،بلکه همان مردم کوچه وبازار که خودش هم برآمده ازهمان طبقه بود.اما بی بی سی ودیگر تلویزیونهای توده ای وروشنفکری دربوق وکرنا دمیدند که فرمون سینمای  ایران که خود استاد هرگزنمیخواست ازاین نقش ،که نقش مهمی هم نبود،یاد کند .اوخودش میگفت من همان مهدی مشکی هستم، یا نقش امیرکبیر را زیاد دوست میداشت.اما چرا فرمون؟ برای اینکه ایرانی های روشنفکر مآب اغلب فیلمهای مسعود کیمیایی را درقدوقامت روشنفکری میدانند وحتی غالب چپ ها وتوده ایها به تبلیغ آن میپردازند.اما نقش فیلمهایی که بیرون آمده ازبطن اجتماع ومردم کوچه وبازار باشد را در شان او نمیدانند درحالی مردم با همین فیلمها ناصر خان ملک مطیعی رادوست داشتند.
احمدرضانظری چروده1397/3/7


  • احمدرضا نظری چروده
۰۵
خرداد
ناصر ملک مطیعی
Naser-malekmotiei-.jpg
زمینه فعالیت بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون
تولد ۱۳۰۹
تهران
مرگ ۵ خرداد ۱۳۹۷ (۸۸ سال)
ملیت ایرانی
سال‌های فعالیت ۱۳۲۸–۱۳۹۲
فرزندان شیرین، امیرعلی
مدرک تحصیلی دیپلم
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد
عنصری
 
ابوالقاسم حسن بن احمد عنصری بلخی شاعر پارسی‌گوی بلخ، مشهور به عنصری بلخی در سال ۳۵۰ هجری قمری زاده شد. امیر نصر برادر سلطان محمود غزنوی، وی را به غزنه فراخواند. سلطان محمود غزنوی به او توجه نشان داد و به او عنوان ملک‌الشعرایی داد. عنصری در سال ۴۳۱ هجری قمری درگذشت.
  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

هجویری
 
علی ابن عثمان جُلّابی هُجویری غزنوی (ولادت: اواخر سدهٔ چهارم؛ جُلّاب در غزنه ‐ وفات: حدود سال ۴۷۰هجری قمری ؛ لاهور) از بزرگان صوفیه است. کتاب معروف وی «کشف‌المحجوب» از قدیم‌ترین و مهم‌ترین مراجع دربارهٔ تصوف به زبان فارسی است که عطار از آن در تذکر‌ة‌الاولیا فراوان بهره جسته. نثر این کتاب از نمونه‌های شاخص نثر دورهٔ اول زبان فارسی است. از قرائن این گونه استنباط می‌شود که تألیف این کتاب پیش از ۴۶۵ قمری آغاز شده و پس از ۴۶۹ به پایان رسیده‌است.
کتاب کشف‌المحجوب به همت آقای محمودرضا رجایی به گنجور اضافه شده است.

منبع:گنجور

کشف المحجوب

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

فخرالدین اسعد گرگانی
 
فخرالدین اسعد گرگانی شاعر و داستانسرای ایرانی نیمهٔ نخست سدهٔ پنجم هجری است. وی معاصر طغرل سلجوقی بود. وی با علوم دینی و حکمی آشنا و بر مذهب "اعتزال" بود. پیش کشیده شدن حدیث ویس و رامین بین او و عمید ابوالفتح مظفر نیشابوری حاکم اصفهان، موجب شد که فخرالدین آن داستان را به نظم درآورد. این داستان از زبان پهلوی به فارسی درآمده و تأثیر زبان پهلوی بر شاعر در این منظومه باعث شده که صورت اصل و کهنهٔ بسیاری از لغات را در کتاب خویش حفظ کند و علاوه بر آن سادگی و بی‌پیرایگی نثر پهلوی شعر وی را بسیار روان و ساده و بی‌تکلف سازد. از این شاعر به جز "ویس و رامین" و چند بیت پراکنده اثر دیگری در دست نیست. وفات وی پس ازسال ۴۴۶ هجری قمری و گویا در اواخر عهد طغرل اتفاق افتاده است.
آثار وی در گنجور:
ویس و رامین

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد
رودکی
 
ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری ۲۴۴ قمری) از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سالهای پایانی عمر مورد بی‌مهری امرا قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) درگذشت.
قصاید و قطعات
رباعیات
مثنوی‌ها
ابیات پراکنده
  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

فردوسی
 
حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (زادهٔ ۳۲۹ ه‍.ق، ۳۱۹ ه‍.خ - درگذشتهٔ پیش از ۴۱۱ ه‍.ق، ۳۹۷ ه‍.خ در توس خراسان)، سخن‌سرای نامی ایران و سرایندهٔ شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان. او را بزرگ‌ترین سرایندهٔ پارسی‌گو دانسته‌اند. نام و آوازه فردوسی در همه جای جهان شناخته و ستوده شده است. شاهنامهٔ فردوسی به بسیاری از زبان‌های زنده جهان برگردانده شده است. در ایران روز ۲۵ اردیبهشت به نام روز بزرگداشت فردوسی نامگذاری شده است.
آثار او در گنجور:
شاهنامه
علاوه بر آن ابیاتی در هجو سلطان محمود به فردوسی منتسب است که به احتمال زیاد جعلی است و از آن او نیست اما جهت اطلاع ادب‌دوستان متن آن در این بخش در دسترس قرار گرفته است:
هجونامه (منتسب)

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

ابونصر علی بن احمد اسدی توسی شاعر ایرانی قرن پنجم هجری و سرایندهٔ اثر حماسی گرشاسپ‌نامه است. وی به نقل مجمع الفصحاء در سال ۴۶۵ هجری درگذشت. آرامگاه وی در تبریز است. اسدی نظم گرشاسپ‌نامه را در سال ۴۵۸ هجری قمری به پایان رساند. گرشاسپ‌نامه در میان آثاری که به پیروی از شاهنامهٔ فردوسی نوشته شده‌اند، یکی از متنهای بسیار موفق به شمار می‌رود.
اسدی توسی از چند جهت دیگر هم در تاریخ ادبیات ایران دارای اهمیت است: کهن‌ترین دستنویس فارسی که تاکنون به دست آمده ‌(الابنیه عن حقائق الادویه) به خط اسدی توسی است. افزون بر این وی نخستین واژه‌نامهٔ پارسی را (بنا بر آنچه تا امروز به دست ما رسیده‌است) به نام لغت فرس تدوین نموده است.
متن این کتاب توسط آقای سیاوش جعفری از روی تصحیح زنده‌یاد حبیب یغمایی واژه‌نگاری شده است.

گرشاسپ‌نامه

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

بوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست. او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند.(گنجور)
از آثار او در این مجموعه:
رباعیات
ابیات پراکنده

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد

چند حکایت از اسرارالتوحید

  1. ابوسعید ابوالخیر از مشهورترین عرفا و پیران طریقت است که گفته ها و مجالس او فیض بخش مریدان وی و پویندگان طریقت در همه ی ادوار بوده است. محمد بن منور از نوادگان بوسعید کتابی در شرح احوال و اقوال نیای خویش مدون ساخته که به اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید، مشهور است. این کتاب از متون فارسی ارزشمند نیمه ی دوم قرن ششم هجری است که هم از جهت نثر فارسی و هم محتوای عرفانی آن حائز اهمیت است.

  • احمدرضا نظری چروده
۰۱
خرداد
اسرارالتوحید
اسرارالتوحید یا (اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی‌سعید ابی‌الخیر) ، پس از یک‌صد و سی سال از مرگ ابوسعید ابی‌الخیر در خراسان، توسط یکی از نوادگان او به‌نام محمد بن منور نگاشته شد. تألیف کتاب پس از حمله غزان به میهنه انجام گرفته‌است و آن را در حدود سال ۵۷۰ هجری قمری دانسته‌اند.محمد بن منور کتاب خود را به سه باب تقسیم کرده است. باب اول در ابتدای حالت شیخ، باب دوم که به بیان حالات شیخ ابوسعید در سال‌های میانی زندگی او اختصاص دارد، بسیاری از گفته‌ها و اشعاری را که به زبان وی رفته، گردآوری و نقل کرده‌است و باب سوم انتهای حالت شیخ است. این کتاب انشایی روان و منسجم دارد و در دوره اوج سبک مصنوع شکل گرفته ولی تنها در مقدمه مصنوع است. وبه غیر آن در ردیف نثر مرسل قرار دارد.
(منابع تألیف اسرارالتوحید) از جمله منابع محمد بن منور کتاب"حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر"است که پسرعموی محمد بن منور به نام جمال الدین ابوروح لطف‌الله بن ابو سعدبن ابو طاهربن ابوسعیدبن ابوالخیر آن را تألیف کرده است. همچنین از مقامات‌هایی استفاده کرده که در آن عین سخنان ابوسعید در خانگاه خانقاه ها ضبط شده بود.

چاپ‌های کتاب

  • احمدرضا نظری چروده